Zmiany w KPK (projekt UD362) – więcej porozumień, krótsze postępowania.

Zmiany w KPK (projekt UD362) – więcej porozumień, krótsze postępowania

Planowana nowelizacja (III kwartał 2026 r.) znacząco rozszerza możliwość kończenia spraw karnych poprzez porozumienia zamiast długiego procesu.

Co się zmieni?

Projekt mocno rozwija tzw. rozwiązania „dogadaniowe” (konsensualne) – czyli sytuacje, w których oskarżony, prokurator i czasem pokrzywdzony dochodzą do porozumienia zamiast prowadzić długie postępowanie dowodowe.

Nowe umorzenia przez prokuratora (etap przygotowawczy):
•  po mediacji (art. 11a KPK) – m.in. drobniejsze przestępstwa (np. przeciwko mieniu do 20 tys. zł, bez przemocy, lekkie uszczerbki, wypadki), gdy sprawca niekarany, naprawi szkodę i wykona ugodę (możliwa wpłata do 20 tys. zł),
•  bez pokrzywdzonego (art. 11b KPK) – wybrane przestępstwa dokumentowe, przy braku karalności i wpłacie do 20 tys. zł.
Warunek: brak sprzeczności z celami kary.

Szersze „skazanie bez rozprawy” (art. 335, 338a, 387, 387a KPK):

Możliwe także przy poważniejszych przestępstwach (w tym zbrodniach, poza dożywociem) i praktycznie na każdym etapie – przed rozprawą, na jej początku, a nawet w trakcie postępowania dowodowego.

Ochrona oskarżonego:
Negocjacje, które nie zakończyły się porozumieniem, nie mogą być użyte jako dowód (art. 335 § 5 KPK).

Łagodniejsze kary za porozumienie (art. 53a KK, 343c KPK):
Sąd uwzględni postawę oskarżonego – możliwe m.in. obniżenie kary, nadzwyczajne złagodzenie, zawieszenie jej wykonania, a nawet odstąpienie od wymierzenia kary. Im wcześniejsze porozumienie, tym większe korzyści.

Cele zmian: szybkie naprawienie szkody, przyspieszenie spraw ⏱️ i obniżenie kosztów, przy zachowaniu funkcji kary.

W skrócie: więcej ugód, mniej długich procesów, większa elastyczność systemu.