Świadkowie podadzą więcej danych, a e-Doręczenia zyskają na znaczeniu.
Rada Ministrów przyjęła projekt nowelizacji Kodeksu postępowania karnego oraz ustawy o doręczeniach elektronicznych.
Rada Ministrów przyjęła projekt nowelizacji Kodeksu postępowania karnego (k.p.k.) oraz ustawy o doręczeniach elektronicznych. Projekt ma na celu dostosowanie obowiązujących przepisów do funkcjonującego już systemu e-Doręczeń, usprawnienie prowadzenia postępowań karnych oraz zwiększenie efektywności komunikacji pomiędzy organami procesowymi a uczestnikami postępowań.
Proponowane rozwiązania wpisują się w trwający od kilku lat proces cyfryzacji wymiaru sprawiedliwości. Nowelizacja zakłada między innymi rozszerzenie katalogu danych odbieranych od świadków podczas przesłuchania, dalszy rozwój doręczeń elektronicznych oraz rezygnację z wykorzystywania faksu w postępowaniu karnym.
Jakie dane będzie podawał świadek podczas przesłuchania?
Jedną z najistotniejszych zmian przewidzianych w projekcie jest rozszerzenie katalogu danych identyfikacyjnych odbieranych od świadka.
Obecnie podczas przesłuchania ustala się między innymi:
- imię i nazwisko,
- wiek,
- wykonywane zajęcie,
- miejsce zamieszkania,
- wcześniejszą karalność za składanie fałszywych zeznań lub fałszywe oskarżenie,
- stosunek świadka do stron postępowania.
Po wejściu w życie projektowanych przepisów świadek będzie zobowiązany podać dodatkowo:
- numer PESEL,
- numer telefonu,
- adres poczty elektronicznej.
Jeżeli świadek nie posiada numeru PESEL, konieczne będzie podanie:
- nazwy dokumentu potwierdzającego tożsamość,
- numeru tego dokumentu,
- nazwy organu, który go wydał.
Dlaczego wprowadzane są nowe obowiązki?
Ministerstwo Cyfryzacji wskazuje, że proponowane zmiany mają przede wszystkim usprawnić prowadzenie postępowań karnych.
Numer PESEL pozwoli organom szybciej i jednoznacznie zidentyfikować świadka, co będzie miało znaczenie zwłaszcza przy:
- pozyskiwaniu dokumentacji medycznej,
- uzyskiwaniu informacji z urzędów,
- weryfikacji danych osobowych,
- unikaniu pomyłek wynikających z identycznych imion i nazwisk.
Natomiast numer telefonu oraz adres e-mail mają umożliwić sprawniejszy kontakt pomiędzy organami prowadzącymi postępowanie a świadkiem.
W praktyce możliwe będzie szybsze przekazywanie informacji dotyczących:
- terminów przesłuchań,
- zmian terminów czynności procesowych,
- konieczności osobistego stawiennictwa,
- innych informacji organizacyjnych związanych z postępowaniem.
Takie rozwiązanie może ograniczyć liczbę nieudanych doręczeń i przyczynić się do skrócenia czasu trwania postępowań karnych.
Czy nowe dane świadków będą bezpieczne?
Rozszerzenie zakresu danych osobowych zawsze rodzi pytania dotyczące ich ochrony.
Projekt przewiduje jednak zachowanie dotychczasowego mechanizmu zabezpieczenia danych adresowych świadka.
Numer telefonu oraz adres poczty elektronicznej nie będą znajdować się w głównej części akt sprawy. Dane te zostaną umieszczone w specjalnym załączniku adresowym do akt, do którego dostęp będzie ograniczony zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Rozwiązanie to ma ograniczyć ryzyko nieuprawnionego ujawnienia danych kontaktowych świadków oraz zapewnić zgodność z przepisami dotyczącymi ochrony danych osobowych.
Rozwój e-Doręczeń
Projekt nowelizacji dostosowuje również przepisy do ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych.
Celem zmian jest dalszy rozwój:
- publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego (PURDE),
- kwalifikowanej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego,
- publicznej usługi hybrydowej (PUH).
System e-Doręczeń ma stopniowo zastępować tradycyjną korespondencję papierową w kontaktach obywateli, przedsiębiorców oraz profesjonalnych pełnomocników z administracją publiczną.
Coraz więcej użytkowników korzysta z e-Doręczeń
Jak wynika z danych Ministerstwa Cyfryzacji, do końca czerwca 2026 r.:
📩 założono ponad 4,3 miliona adresów do doręczeń elektronicznych,
📨 za pośrednictwem systemu zrealizowano ponad 90 milionów przesyłek elektronicznych i hybrydowych.
Największą grupę użytkowników stanowią:
- ponad 2,3 mln obywateli,
- ponad 1,5 mln przedsiębiorców,
- ponad 48 tys. podmiotów publicznych,
- ponad 64 tys. przedstawicieli zawodów zaufania publicznego (adwokaci, radcy prawni, notariusze i inne grupy zawodowe).
Od początku 2026 roku użytkownicy wysłali ponad:
- 23 mln przesyłek PURDE,
- 20 mln przesyłek hybrydowych.
Dane te pokazują, że system e-Doręczeń staje się standardowym sposobem komunikacji z administracją publiczną.
Koniec z faksem w postępowaniu karnym
Projekt nowelizacji przewiduje również uchylenie przepisów umożliwiających korzystanie z faksu w toku postępowania karnego.
Zdaniem projektodawców urządzenia tego typu nie zapewniają obecnie odpowiednich standardów bezpieczeństwa transmisji danych oraz nie odpowiadają współczesnym rozwiązaniom technologicznym.
W praktyce oznacza to całkowite odejście od tej formy komunikacji na rzecz elektronicznych sposobów doręczania pism.
Zmiana terminologii dotyczącej linii papilarnych
Projekt przewiduje również zmianę nazewnictwa stosowanego w Kodeksie postępowania karnego.
Dotychczasowe określenie:
„odciski daktyloskopijne”
ma zostać zastąpione sformułowaniem:
„odciski linii papilarnych”.
Jak wskazują autorzy projektu, nowe określenie lepiej odpowiada współczesnej wiedzy z zakresu kryminalistyki, biometrii oraz medycyny sądowej.
Kiedy nowe przepisy wejdą w życie?
Projekt został przyjęty przez Radę Ministrów.
Aby nowe rozwiązania zaczęły obowiązywać, konieczne jest jeszcze:
- uchwalenie ustawy przez Parlament,
- podpis Prezydenta RP,
- publikacja w Dzienniku Ustaw.
Projekt przewiduje 14-dniowe vacatio legis, co oznacza, że przepisy wejdą w życie po upływie dwóch tygodni od dnia ich ogłoszenia.
Komentarz Kancelarii
Projektowane zmiany należy ocenić jako kolejny etap cyfryzacji postępowań prowadzonych przez organy państwowe. Rozszerzenie katalogu danych identyfikacyjnych świadków może rzeczywiście usprawnić prowadzenie postępowań oraz ograniczyć problemy związane z ustalaniem tożsamości uczestników.
Jednocześnie zwiększenie zakresu przetwarzanych danych osobowych wymaga zachowania wysokich standardów ich ochrony oraz ścisłego przestrzegania przepisów dotyczących dostępu do akt sprawy.
Rozwój systemu e-Doręczeń pokazuje natomiast, że komunikacja elektroniczna staje się podstawowym narzędziem kontaktów obywateli, przedsiębiorców oraz profesjonalnych pełnomocników z organami administracji i wymiaru sprawiedliwości.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Jeżeli masz pytania dotyczące postępowania karnego, praw i obowiązków świadka, doręczeń elektronicznych lub reprezentacji przed sądami i organami ścigania, skontaktuj się z Kancelarią Adwokacką Adwokata Piotra Bańczyka. Zapewniamy kompleksową pomoc prawną zarówno klientom indywidualnym, jak i przedsiębiorcom.
Podstawy prawne
- projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz ustawy o doręczeniach elektronicznych (przyjęty przez Radę Ministrów),
- ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego,
- ustawa z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych.
