Sejm przyjął ustawę anty-SLAPP – większa ochrona przed pozwami mającymi uciszyć krytykę.

Sejm przyjął ustawę anty-SLAPP – większa ochrona przed pozwami mającymi uciszyć krytykę.

To ważna zmiana dla osób uczestniczących w debacie publicznej – dziennikarzy, aktywistów, społeczników, ale także każdego, kto zabiera głos w sprawach istotnych społecznie. Powód ma wykazać, że jego pozew wobec uczestnika debaty publicznej ma realne podstawy – taką poprawkę Senatu przyjął w piątek Sejm w ustawie anty-SLAPP.

Nowe przepisy przewidują m.in.:
a) możliwość szybkiego oddalenia oczywiście bezzasadnego pozwu,
b) obowiązek wykazania przez powoda, że jego roszczenie ma realne podstawy,
c) możliwość uznania pozwu za nadużycie prawa procesowego, jeśli jego celem jest wyłącznie zastraszenie lub uciszenie krytyki,
d) możliwość nałożenia na powoda wysokiej grzywny,
e) korzystniejsze zasady zwrotu kosztów procesu dla pozwanego.

Celem ustawy jest ograniczenie tzw. SLAPP (Strategic Lawsuits Against Public Participation), czyli pozwów wykorzystywanych jako narzędzie wywierania presji i zniechęcania do udziału w debacie publicznej.Ustawa przewiduje przede wszystkim objęcie ochroną wolności wypowiedzi i przeciwdziałanie nadużywaniu postępowań cywilnych do uciszania krytyki.

Ustawa przewiduje możliwość nałożenia grzywny na podmioty inicjujące takie postępowania – do 20-krotności minimalnego wynagrodzenia za pracę, a w szczególnych wypadkach do 100-krotności.

Z raportu CASE Koalicja przeciwko SLAPP w Europie wynika, że Polska należy do państw europejskich z największą liczbą takich spraw. Celem takich pozwów nie zawsze jest wygranie sporu, a uwikłanie pozwanego w długie o obciążające go zarówno finansowo, jak i psychicznie postępowanie.

Choć eksperci podkreślają, że skuteczność nowych rozwiązań będzie zależała od praktyki sądów, jest to istotny krok w kierunku lepszej ochrony wolności słowa i prawa do krytyki.

Ustawa, której pełna nazwa brzmi „o szczególnych środkach ochrony osób uczestniczących w debacie publicznej” trafi do podpisu Prezydenta.