Czy RODO chroni przedsiębiorcę prowadzącego JDG?
W dniu 2 września 2026 r. zapadł wyrok NSA w sprawie o sygn. akt III OSK 252/24, który udziela odpowiedzi na to pytanie.
Prowadzenie jednoosobowej działalności gospodarczej nie pozbawia przedsiębiorcy ochrony danych osobowych. RODO chroni bowiem osoby fizyczne, a nie wyłącznie konsumentów. Potwierdza to najnowszy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczący przetwarzania danych przedsiębiorcy przez bank i Biuro Informacji Kredytowej.
Czego dotyczył wyrok NSA z dnia 2 września 2026 r.?
W wyroku z dnia 2 września 2026 r., sygn. III OSK 252/24, NSA oddalił skargi kasacyjne PKO BP S.A. oraz BIK. Spór dotyczył rozumienia pojęcia osoby fizycznej na gruncie art. 105a ust. 2 i 3 ustawy Prawo bankowe oraz zasad przetwarzania informacji po wygaśnięciu zobowiązania.
Bank i BIK prezentowały stanowisko, zgodnie z którym wskazane przepisy miałyby dotyczyć jedynie konsumentów, a nie osób zaciągających zobowiązania w związku z działalnością gospodarczą. NSA nie zaakceptował takiego ograniczenia. Jak wynika z oficjalnego komunikatu Prezesa UODO, art. 105a ust. 2 i 3 Prawa bankowego ma zastosowanie również do osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą.
Kiedy bank może nadal przetwarzać dane?
Po wygaśnięciu zobowiązania bank może nadal przetwarzać dane klienta na podstawie jego zgody, zgodnie z art. 105a ust. 2 Prawa bankowego. Bez zgody jest to możliwe jedynie po spełnieniu przesłanek ustawowych. Chodzi m.in. o niewykonanie zobowiązania albo zwłokę przekraczającą 60 dni, skuteczne poinformowanie dłużnika o zamiarze dalszego przetwarzania oraz upływ 30 dni od przekazania tej informacji.
Spełnienie tych warunków może uzasadniać przetwarzanie danych dotyczących zobowiązania bez zgody dłużnika nawet przez pięć lat od jego wygaśnięcia. Sam fakt, że kredyt lub inne zobowiązanie miało charakter firmowy, nie pozwala jednak bankowi traktować danych przedsiębiorcy jak informacji nieobjętych ochroną.
Dlaczego dane przedsiębiorcy są danymi osobowymi?
Zgodnie z art. 4 pkt 1 RODO danymi osobowymi są informacje o zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osobie fizycznej. Jednoosobowa działalność gospodarcza nie ma osobowości prawnej odrębnej od właściciela. Za nazwą firmy nadal stoi konkretna osoba fizyczna, której przysługują prawa wynikające z RODO.
Ochronie mogą podlegać w szczególności:
- imię i nazwisko oraz firma przedsiębiorcy zawierająca te dane,
- NIP, PESEL, indywidualny adres e-mail i numer telefonu,
- adres działalności, zwłaszcza jeżeli jest również adresem zamieszkania,
- informacje o zobowiązaniach, zadłużeniu, historii kredytowej i sytuacji majątkowej.
Czy dane z CEIDG można wykorzystywać dowolnie?
Nie! Jawność danych w CEIDG nie wyłącza stosowania RODO. Publiczny dostęp do rejestru nie oznacza zgody przedsiębiorcy na wykorzystanie danych w każdym celu, ich nieograniczone kopiowanie ani bezterminowe przechowywanie. Administrator powinien wykazać podstawę z art. 6 RODO oraz respektować m.in. zasadę zgodności z prawem, ograniczenia celu, minimalizacji danych i ograniczenia okresu przechowywania określone w art. 5 RODO.
Jakie prawa ma przedsiębiorca?
Osoba prowadząca JDG może korzystać z praw przewidzianych w art. 12-22 RODO, w tym żądać dostępu do danych, ich sprostowania, ograniczenia przetwarzania, a w odpowiednich przypadkach także usunięcia danych lub wnieść sprzeciw. Może również złożyć skargę do Prezesa UODO.
Prawa te nie mają jednak charakteru absolutnego. Administrator może nadal przetwarzać dane, jeżeli posiada ważną podstawę prawną, np. musi wykonać obowiązek ustawowy, ustalić lub dochodzić roszczeń albo wykaże prawnie uzasadniony interes. RODO nie oznacza zatem, że każdorazowo konieczna jest zgoda przedsiębiorcy.
Znaczenie wyroku dla przedsiębiorców:
Wyrok III OSK 252/24 potwierdza ważną zasadę: osoba fizyczna nie traci ochrony danych tylko dlatego, że działa zawodowo lub gospodarczo. Orzeczenie odnosi się bezpośrednio do przetwarzania danych przez bank i BIK oraz do art. 105a Prawa bankowego, dlatego nie powinno być przedstawiane jako rozstrzygnięcie wszystkich problemów związanych z RODO. Ma jednak istotne znaczenie dla sporów dotyczących danych przedsiębiorców przechowywanych po zakończeniu umowy.
Jeżeli bank, BIK lub inny podmiot przetwarza dane przedsiębiorcy bez czytelnej podstawy prawnej albo odmawia realizacji praw wynikających z RODO wyłącznie z powodu firmowego charakteru relacji, warto zweryfikować legalność takiego działania.
Masz pytania? Zadzwoń!
☎️ Kancelaria Adwokacka Adwokat Piotr Bańczyk | ul. Sokolska 30 Two Towers, 40-086 Katowice | tel. 32 209 09 71 | sekretariat@kancelaria-banczyk.com.pl
