Nowe standardy bezpieczeństwa kąpielisk od 2026 roku.

Nowe standardy bezpieczeństwa kąpielisk. Więcej kontroli i dokładniejsza dokumentacja

Od 30 czerwca 2026 r. obowiązują zmienione przepisy dotyczące dokumentowania kontroli jakości wody w kąpieliskach. Nowelizacja nakłada obowiązek dokładnego rejestrowania przypadków wykrycia zanieczyszczeń, czasu ich stwierdzenia oraz działań podjętych w celu usunięcia zagrożenia i ochrony osób korzystających z kąpieliska.

Zmiany mają dostosować polskie regulacje do wymagań prawa Unii Europejskiej, a jednocześnie zwiększyć przejrzystość nadzoru nad bezpieczeństwem kąpielisk.

Dlaczego zmieniono przepisy dotyczące kąpielisk?

Podstawowym unijnym aktem prawnym regulującym tę dziedzinę jest dyrektywa 2006/7/WE dotycząca zarządzania jakością wody w kąpieliskach. Jej celem jest ochrona zdrowia osób kąpiących się, poprawa jakości środowiska oraz zapewnienie właściwego monitorowania stanu wód.

Zmiana polskich przepisów jest następstwem zastrzeżeń dotyczących sposobu wdrożenia wymagań dyrektywy. W prawie unijnym dyrektywa nie musi być zawsze przepisywana do prawa krajowego słowo w słowo, ale państwo członkowskie powinno zapewnić osiągnięcie określonego w niej rezultatu.

W przypadku kąpielisk oznacza to konieczność stworzenia systemu, który zapewnia nie tylko wykonywanie badań mikrobiologicznych, lecz także wizualną kontrolę wody, odpowiednią reakcję na wykryte zanieczyszczenia oraz możliwość sprawdzenia, czy obowiązki te zostały rzeczywiście wykonane.

Odpowiedzią na te wymagania jest rozporządzenie Ministra Zdrowia z 10 czerwca 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie nadzoru nad jakością wody w kąpielisku i miejscu okazjonalnie wykorzystywanym do kąpieli.

Od kiedy obowiązują nowe przepisy?

Rozporządzenie zostało ogłoszone 15 czerwca 2026 r. i weszło w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, czyli 30 czerwca 2026 r.

Nowe obowiązki dotyczą dokumentowania kontroli wewnętrznej jakości wody w kąpielisku. Dokumentacja może być prowadzona w formie:

• papierowej,
• elektronicznej.

Niezależnie od wybranej formy powinna pozwalać na jednoznaczne ustalenie, kto prowadził nadzór, kiedy wykryto zanieczyszczenie i jakie działania podjęto.

Czy obowiązek wskazania osoby odpowiedzialnej jest całkowicie nowy?

Już przed nowelizacją § 7 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 17 stycznia 2019 r. wymagał, aby dokumentacja kontroli wewnętrznej pozwalała ustalić imię i nazwisko osoby odpowiedzialnej za systematyczne wizualne nadzorowanie wody w kąpielisku oraz wody zasilającej kąpielisko.

Nowelizacja nie wprowadza więc od podstaw samej zasady wskazywania osoby odpowiedzialnej. Przede wszystkim doprecyzowuje zakres dokumentacji związanej z wykryciem określonych rodzajów zanieczyszczeń.

Od 30 czerwca 2026 r. dokumentacja powinna pozwalać ustalić:

• imię i nazwisko osoby odpowiedzialnej za systematyczne wizualne nadzorowanie wody;
• rodzaj stwierdzonego zanieczyszczenia;
• datę jego wykrycia;
• godzinę jego wykrycia;
• opis zastosowanych środków zarządzania;
• sposób poinformowania osób kąpiących się, jeżeli przekazanie takiej informacji było konieczne.

W praktyce nie wystarczy zatem ogólne stwierdzenie, że woda była kontrolowana. Należy stworzyć możliwość odtworzenia przebiegu konkretnego zdarzenia i sprawdzenia, czy reakcja na zagrożenie była prawidłowa.

Jakie zanieczyszczenia powinny być monitorowane?

Przepisy wskazują przykładowy katalog zanieczyszczeń, których obecność powinna zostać objęta systematycznym nadzorem wizualnym. Należą do nich:

• pozostałości smoliste,
• szkło,
• plastik,
• guma,
• inne odpady znajdujące się w wodzie.

Katalog ten nie ma charakteru zamkniętego. Osoba odpowiedzialna za nadzór powinna więc reagować także na inne odpady lub substancje, które mogą wpływać na jakość wody albo stwarzać zagrożenie dla zdrowia i bezpieczeństwa osób korzystających z kąpieliska.

Wizualna kontrola nie zastępuje badań laboratoryjnych. Oba rodzaje działań pełnią inne funkcje. Badania mikrobiologiczne pozwalają ocenić między innymi obecność enterokoków jelitowych i bakterii Escherichia coli, natomiast oględziny umożliwiają szybką reakcję na widoczne odpady i inne zanieczyszczenia.

Jak należy postąpić po wykryciu zanieczyszczenia?

Samo zauważenie problemu nie wyczerpuje obowiązków związanych z nadzorem. Po wykryciu zanieczyszczenia należy ocenić jego charakter oraz podjąć odpowiednie środki zarządzania.

W zależności od rodzaju i rozmiaru zagrożenia może to oznaczać między innymi:

• niezwłoczne usunięcie odpadu;
• zabezpieczenie fragmentu kąpieliska;
• czasowe ograniczenie możliwości korzystania z wody;
• przekazanie informacji organizatorowi lub właściwym służbom;
• ostrzeżenie osób znajdujących się na terenie kąpieliska;
• wprowadzenie zakazu kąpieli, jeżeli wymaga tego skala zagrożenia;
• wykonanie dodatkowych czynności kontrolnych.

Przepisy nie tworzą jednego schematu działania odpowiedniego dla każdego zdarzenia. Innej reakcji będzie wymagać pojedyncza plastikowa butelka, którą można natychmiast usunąć, a innej rozlana substancja chemiczna, większa ilość ostrych odpadów lub zanieczyszczenie obejmujące znaczną część akwenu.

Kluczowe jest to, aby sposób reakcji odpowiadał charakterowi zagrożenia, a podjęte czynności zostały odpowiednio opisane.

Kiedy należy poinformować osoby korzystające z kąpieliska?

Nowe przepisy wyraźnie wskazują na konieczność dokumentowania informowania osób kąpiących się, jeżeli przekazanie ostrzeżenia było potrzebne.

Informacja powinna być:

• przekazana możliwie szybko;
• zrozumiała dla osób korzystających z kąpieliska;
• dostosowana do rodzaju zagrożenia;
• odpowiednio wyeksponowana.

W zależności od sytuacji może zostać przekazana za pomocą tablicy informacyjnej, komunikatu głosowego, oznaczenia strefy zagrożenia, strony internetowej, mediów społecznościowych organizatora albo bezpośredniego ostrzegania osób znajdujących się nad wodą.

Jeżeli konieczne jest czasowe zamknięcie kąpieliska lub wprowadzenie zakazu kąpieli, informacja powinna jednoznacznie wskazywać, że korzystanie z wody jest niedozwolone.

Większa przejrzystość i możliwość kontroli.

Rozszerzenie zakresu dokumentacji ma zapobiegać sytuacjom, w których nie można ustalić, kiedy zauważono zagrożenie, kto był odpowiedzialny za kontrolę i jakie czynności zostały wykonane.

Imienne wskazanie osoby odpowiedzialnej nie powinno być rozumiane jako automatyczne przypisanie jej pełnej odpowiedzialności prawnej za każde zdarzenie na terenie kąpieliska. Zakres ewentualnej odpowiedzialności zależy od wielu okoliczności, w tym od powierzonych obowiązków, organizacji pracy, możliwości podjęcia działań oraz zachowania wymaganej staranności.

Nowe przepisy ułatwiają jednak ocenę, czy kontrola została przeprowadzona prawidłowo i czy organizator odpowiednio zareagował na stwierdzone zagrożenie.

Znaczenie zmian dla zdrowia publicznego.

Widoczne zanieczyszczenia wody mogą stwarzać bezpośrednie niebezpieczeństwo. Szkło i ostre elementy mogą prowadzić do skaleczeń, odpady z tworzyw sztucznych wpływają na stan środowiska, a substancje smoliste lub chemiczne mogą stanowić zagrożenie dla zdrowia.

Systematyczny nadzór ma umożliwić:

• wcześniejsze wykrycie zagrożenia;
• szybsze usunięcie zanieczyszczenia;
• ograniczenie kontaktu ludzi z niebezpiecznymi odpadami;
• sprawniejsze przekazanie ostrzeżenia;
• ustalenie przebiegu zdarzenia na podstawie dokumentacji.

Skuteczność nowych regulacji będzie jednak zależała od praktycznego sposobu organizacji kontroli. Samo wskazanie nazwiska w dokumentacji nie poprawi bezpieczeństwa, jeżeli nie zostaną określone zasady nadzoru, sposób zgłaszania zdarzeń oraz procedury reagowania.

Jak organizator kąpieliska może przygotować się do nowych obowiązków?

W celu zapewnienia prawidłowego wykonywania obowiązków warto wdrożyć wewnętrzną procedurę określającą:

1. kto jest odpowiedzialny za wizualny nadzór nad wodą;
2. kto zastępuje tę osobę podczas jej nieobecności;
3. jak często przeprowadzane są kontrole;
4. w jaki sposób dokumentowane są wyniki oględzin;
5. komu należy zgłosić wykryte zanieczyszczenie;
6. kto podejmuje decyzję o ograniczeniu korzystania z kąpieliska;
7. jak informowane są osoby znajdujące się nad wodą;
8. gdzie przechowywana jest dokumentacja;
9. jak weryfikuje się usunięcie zagrożenia.

Rozporządzenie posługuje się określeniem „systematyczne” nadzorowanie, ale nie wskazuje jednej częstotliwości kontroli odpowiedniej dla wszystkich kąpielisk. Organizacja nadzoru powinna więc uwzględniać lokalne warunki, liczbę użytkowników, wielkość kąpieliska, pogodę oraz prawdopodobieństwo wystąpienia zanieczyszczeń.

Wpływ na turystykę i lokalną gospodarkę.

Bezpieczne i dobrze zarządzane kąpielisko ma znaczenie nie tylko dla zdrowia publicznego. Stan wody i sposób informowania o zagrożeniach wpływają również na atrakcyjność turystyczną danego obszaru.

Z funkcjonowaniem kąpielisk związane są często:

• obiekty noclegowe,
• gastronomia,
• wypożyczalnie sprzętu,
• ośrodki rekreacyjne,
• organizatorzy wypoczynku,
• mikro i mali przedsiębiorcy prowadzący działalność sezonową.

Przejrzysty system kontroli może zwiększać zaufanie turystów i mieszkańców. Jednocześnie brak odpowiedniej reakcji na zanieczyszczenie może prowadzić do ograniczenia działalności kąpieliska, szkód wizerunkowych, utraty klientów oraz sporów dotyczących odpowiedzialności za powstałe szkody.

Nowe standardy bezpieczeństwa kąpielisk – podsumowanie.

Od 30 czerwca 2026 r. dokumentacja kontroli wewnętrznej jakości wody w kąpielisku musi dokładniej odzwierciedlać sposób prowadzenia nadzoru i reagowania na zanieczyszczenia.

W dokumentacji należy wskazać osobę odpowiedzialną za systematyczną kontrolę wizualną, a po wykryciu zanieczyszczenia odnotować datę i godzinę zdarzenia oraz opisać podjęte środki zarządzania, w tym sposób ostrzeżenia osób kąpiących się, jeżeli było to konieczne.

Nowelizacja nie zastępuje dotychczasowych badań wody ani pozostałych obowiązków organizatora. Jej znaczenie polega przede wszystkim na zwiększeniu szczegółowości i weryfikowalności dokumentacji. Kontrola ma być nie tylko wykonana, ale również możliwa do wykazania.

Podstawa prawna

• art. 48 ust. 1 oraz art. 344 ust. 5 ustawy z 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne;
• § 7 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 17 stycznia 2019 r. w sprawie nadzoru nad jakością wody w kąpielisku i miejscu okazjonalnie wykorzystywanym do kąpieli;
• rozporządzenie Ministra Zdrowia z 10 czerwca 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie nadzoru nad jakością wody w kąpielisku i miejscu okazjonalnie wykorzystywanym do kąpieli (Dz.U. z 2026 r. poz. 772);
• dyrektywa 2006/7/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 15 lutego 2006 r. dotycząca zarządzania jakością wody w kąpieliskach i uchylająca dyrektywę 76/160/EWG.